Zware kost

Een paar jaar geleden doen we ons eerste project met jonge vluchtelingen. We werken samen met de fantastische mensen van Vluchtelingenwerk en natuurlijk vooral met de vluchtelingen zelf. Het blijkt het begin te zijn van een nieuwe fase voor onze stichting. Op de een of andere manier zijn we op dit spoor terechtgekomen. Van jonge mensen die alles achter hebben gelaten om een nieuw bestaan op te bouwen. Hier. Waar het voor velen van hen weliswaar een stuk minder warm is, maar in elk geval veilig.
Hoe meer we met hen samenwerken - en dat is steeds opnieuw een geweldige en bescheiden makende ervaring - hoe meer verhalen we horen. Van die ene jonge vrouw uit Somalië - laten we haar Amina noemen - die in een prachtige stad aan de kust woont. Daar gelukkig is. Tot de Somalische tak van IS die stad overneemt. Op zich gaat het leven wel door, maar de angst is overal voelbaar. En de willekeur. De onderdrukking. Het wordt steeds moeilijker om een goed leven te leiden.
Tot op een dag een van de leiders van deze Somalische tak van IS op hun voordeur klopt. De tante van Amina doet open en laat hem binnen. De man heeft een vraag en niet zomaar eentje. Hij heeft Amina gezien en wil haar wel als vrouw. Toevallig hoort Amina dit terwijl ze in een andere kamer zit. Haar tante weet de man weer de deur uit te krijgen zonder hem een direct antwoordt te geven.
Amina weet genoeg. Diezelfde nacht nog pakt ze haar spullen en in de vroege ochtend vertrekt ze. Niemand merkt iets.
En nu vraag ik jou, lezer, om je voor te stellen hoe dat moet zijn. Als vrouw alleen, met bijna niets, vluchten. In Oostelijk Afrika waar het al decennialang rommelt. Waar conflict na conflict en oorlog na oorlog elkaar opvolgt. 
Maar nu is Amina hier. Ze klaagt wel eens over het grauwe weer en de broodje met kaas lunch. Maar verder is ze vooral blij dat ze veilig is. Dat er ook andere jonge Somalische vrouwen zijn. Met wie ze kan praten over het leven, over ditjes en datjes, en misschien soms ook over haar vlucht.
Zulke verhalen maken diepe indruk. Op mij en op de anderen die meedoen aan onze projecten. Ze drukken me met de neus op de feiten: we hebben het hier goed. Heel goed. Ja een beetje regen soms en wat grauwe luchten. En ja er zijn heel wat zaken die best nog beter kunnen. Misschien wel veel beter. Maar redenen om op de vlucht te slaan? Die hebben we niet. Echt niet. Juist daarom moeten we verhalen zoals dat van Amina delen. Zodat we de wereld waarin we zelf leven met een verse blik kunnen bekijken. (f2022 - posters van de deelnemers aan Wake Up Your Mind Utrecht in Tivoli Vredenburg. Foto's: Jaap Stahlie)